(YEKARUM) Müdürü Yrd. Doç. Dr. İbrahim Üçgül'ün danışmanlığında, Uzman
Ramazan Şenol'un doktora çalışması çerçevesinde, TÜBİTAK ve SDÜ'nün desteğiyle
yapılan projeyle, güneşin yansıtılarak bir odakta toplanması ve ısınan havanın
buhara dönüştürülmesi yöntemi kullanıldı.
Proje sorumlusu Ramazan Şenol, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Kule
tipi güneş enerjisi elektrik prototip santrali" projesinin amacının, maksimum
güç elde etmek için optimum ayna dizaynı yaparak, bu aynalardan gelen ışınların
kuledeki alıcı tarafından elde edilip buhar üretim sisteminde kullanmak olduğunu,
elde edilen buharla da elektrik üretildiğini söyledi.
Çok sayıda aynanın özel bir yazılımla gün içinde sürekli güneşi izleyerek
uygun açıyı belirleyip kuledeki alıcıya ışın gönderdiğini kaydeden Şenol, şu
bilgileri verdi:
"Sistemde, gelen güneş ışınlarını yansıtan ve heliostat diye
adlandırılan, yüzlerce ya da binlerce güneş izleme aynaları kullanılır. Güneş güç
kulesi sisteminde, heliostat olarak adlandırılan iki eksenli izleyici aynalar,
güneş enerjisini kulenin tepesine, merkezi bir şekilde monte edilmiş olan alıcıya
yansıtır. Burada, alıcıya gelen güneş enerjisi, çalışma akışkanı (gaz veya tuz
eriyiği) tarafından absorbe edilir ve sonra bir buhar türbininde buhar üretmede
kullanılır."
-SİSTEMİN ÇALIŞMASI-
Güneş kulesinde üretilen buharın elektrik elde etmede kullanılma şeklini
de anlatan Şenol, "Güneş güç kulesindeki 290 derecede (545°F) sıvı haldeki
tuz eriyiği, soğuk depolama tankında alıcıya doğru pompalanır, burada sıcaklığı
565 dereceye (1049°F) kadar çıkarılarak sıcak depolama tankına gönderilir.
Tesisten güç çekileceği zaman, sıcak tuz, klasik bir rankine çevrim
türbini/jeneratör sistemi için aşırı kızdırılmış buhar üreten bir buhar üretme
sistemine pompalanır. Buhar jeneratöründeki tuz soğuk tanka geri döner, burada
depolanır ve sonunda da alıcıda yeniden kızdırılır" dedi.
Kule tipi elektrik santrallerinin kurulması ve bu yöntemle elektrik elde
edilmesinin, enerji sektörüne oldukça büyük yarar sağlayacağını belirten Şenol,
elektrik üretiminde fosil yakıtlar yerine, doğal bir kaynak olan güneş
kullanıldığı için çevre kirliliğinin de engelleneceğini ifade etti.
Şenol, bu tür sistemler için güneşlenme değerlerinin yüksek olduğu
bölgelerin seçilmesi gerektiğini, Türkiye'de de güneşlenme potansiyeli yüksek bir
çok bölge bulunduğunu kaydetti.
Prototip olarak hazırladıkları güneş kulelerinin, devlet ya da özel
sektör tarafından santral kurulmasıyla 10 ya da 20 megavat elektrik
üretilebileceğini dile getiren Şenol, bir sonraki aşamada görevin sanayicilere ve
kamuya düştüğünü sözlerine ekledi.